Explosiebeveiliging / Explosieveilig
Het basis principe van explosiebeveiliging
1. Voorkom de vorming van een explosieve atmosfeer
Vermijd het gelijktijdig voorkomen van:
- Brandbare substanties (gas, vloeistof of stof) in gevaarlijke hoeveelheden.
- Zuurstof
- Ontstekingsbron (energie in de vorm van warmte of vonken)
2. Voorkom ontsteking van een explosieve atmosfeer
Mogelijke ontstekingsbronnen:
- Vlammen en hete gassen
- Warme oppervlakten
- Mechanische vonken
- Elektrische installaties
- Potentiaal vereffening
- Statische elektriciteit
- Bliksem inslag
- Ioniserende straling
- Ultrasound
- Elektromagnetische golven
3. Verklein het effect van een explosie door gebruik te maken van exlposieveilig materiaal
Explosieveilige beschermingswijzen
Ex o | EN 50 015 | IEC 60079-6 | |
Ex p | EN 50 016 | IEC 60079-2 | |
Ex q | EN 50 017 | IEC 60079-5 | |
Ex d | EN 50 018 | IEC 60079-1 | |
Ex e | EN 50 019 | IEC 60079-7 | |
Ex i | EN 50 020 | IEC 60079-11 | |
Ex m | EN 50 028 | IEC 60079-18 | |
Ex n | EN 50 021 | IEC 60079-15 |
Ex o - Olievulling
Elektrische apparatuur of delen van elektrische apparatuur worden ingesloten in olie en in die zin veilig gemaakt, dat een explosiegevaarlijke atmosfeer boven het olie-oppervlak of buiten de behuizing niet ontstoken kan worden.
Ex p - Inwendige overdruk
Het binnendringen van een explosiegevaarlijke atmosfeer in de behuizing van elektrische apparatuur wordt verhinderd door in de behuizing een veiligheidsgas (lucht, inert of andere geschikt gas) op een geringe overdruk t.o.v. de omgevende atmosfeer te behouden. De overdruk wordt al dan niet gehandhaafd door een continue spoeling met veiligheidsgas.
Ex q - Zandvulling
Door de behuizing van een elektrisch apparaat te vullen met een fijnkorrelig materiaal wordt bereikt, dat bij juist gebruik een in de behuizing ontstane lichtboog een buiten de behuizing omgevende explosiegevaarlijke atmosfeer niet ontsteekt. Er mag geen ontsteking door vlammen, of een ontsteking door verhoogde temperaturen aan de oppervlakte van het omhulsel plaatsvinden.
Ex d - Drukvast omhulsel
Delen die in een explosiegevaarlijke atmosfeer kunnen ontsteken zijn ingesloten in een behuizing die bij een interne explosie van een explosief mengsel de druk van deze explosie doorstaat en die overdracht van de explosie naar de atmosfeer verhindert.
Inkapseling methodes (Ex d)
1) Inkapseling van de gehele behuizing
Toepassing:
Ex d panelen voor installatie van conventioneel industrieel materiaal.
2) Inkapseling van het component
Toepassing:
Ex d modulen voor installatie in Ex e bedieningskasten.
3) Inkapseling van een enkelvoudig contact
Toepassing:
Contact elementen voor drukknoppen in Ex e bedieningskasten.
Ex e - Verhoogde veiligheid
Hierbij zijn maatregelen getroffen die met een verhoogde mate van veiligheid de mogelijkheid van ontoelaatbaar hoge temperaturen en het ontstaan van vonken en lichtbogen in het inwendige of aan delen aan de buitenzijde van elektrische apparatuur (waarbij deze verschijnselen bij normaal bedrijf niet optreden) moeten voorkomen.
Ex i - Intrinsieke veiligheid
De in de potentieel explosiegevaarlijke ruimte gebruikte apparatuur bevat uitsluitend intrinsieke veilige stroomkringen. Een stroomkring is intrinsiek veilig wanneer er geen vonken en thermische effecten zijn, die onder vastgelegde proef-voorwaarden (die het normale bedrijf en bepaalde foutvoorwaarden omvatten) de ontsteking van een bepaalde explosiegevaarlijke atmosfeer kunnen veroorzaken.
Ex m - Gegoten omhulsel
Delen die een gevaarlijke atmosfeer kunnen ontsteken, worden zo in een t.ov. omgevingsinvloeden voldoende weerstaan biedende gietmassa ingebed dat deze explosiegevaarlijke atmosfeer noch door vonken, noch door verhitting binnen het gegeoten omhulsel ontstoken kan worden.
Materiaal groepen en categorieën
Materiaal groep I: Mijnbouw
Categorie M1 - beschermingsniveau: Zeer hoog
Categorie M2 - beschermingsniveau: Hoog
Materiaal groep II: Gebieden met andere explosieve atmosferen
Categorie 1 - beschermingsniveau: zeer hoog | Zone 0 / 20 |
Categorie 2 - beschermingsniveau: hoog | Zone 1 / 21 |
Categorie 3 - beschermingsniveau: normaal | Zone 2 / 22 |
Zones
Aanwezigheid van | Geen actieve | Certificeringplicht | Apparaatcategorie volgens | |
Zone 0 | Continue of langdurig | Normaal bedrijf en | Ja | Categorie 1 |
Zone 1 | Af en toe | Normaal bedrijf en | Ja | Categorie 2 |
Zone 2 | Niet waarschijnlijk | Normaal bedrijf | Nee (leveranciers- | Categorie 3 |
Materiaal met beschermingswijze "n" (zone 2)
Symbool | Definite (NL) | Definitie (ENG) |
Ex nA | Niet vonkend | Non-sparking |
Ex nC | Omgesloten contacten | Enclosed-break device |
Ex nL | Energie begrensd | Energy-limited |
Ex nR | Beperkt ademend | Restricited-breathing |
